Stosunek rządu USA wobec nazistowskich zbrodniarzy wojennych. Początek polityki USA przeciwko zbrodniom nazistowskim cz. 1

Spoiler!

Teraz bardzo na poważnie bo nawet przypisy są. Grzebiąc gdzieś po dysku znalazłem swoją starą pracę o rządzie USA i zbrodniarzach wojennych. Postanowiłem zamieszać to w częściach bo być może ktoś jest zainteresowany rozwojem prawa międzynarodowego lub trudną tematyką karania zbrodni wojennych które legalnie niekoniecznie zbrodniami musiały być. W kolejnych częściach będzie o uczestnictwie USA w procesach w Dachau i Norymberdze.

Czym są zbrodnie wojenne?

Zbrodnie wojenne najtrafniej definiują Zasady Norymberskie (Nuremberg Principles) ustanowione przez Międzynarodowy trybunał wojskowy w roku 1945. Stanowią one podstawę odpowiedzialności karnej w prawie międzynarodowym. Zasada nr VI mówi:

 

„a) Zbrodnie przeciwko pokojowi

-Planowanie, przygotowywanie, wszczynanie lub prowadzenie wojen agresywnych lub prowadzenie wojny w sposób niezgodny z międzynarodowymi traktatami, uzgodnieniami bądź zapewnieniami.

-Uczestniczenie w planie lub spisku mającym na celu wspierania wyżej wymienionych czynów

  1. b) Zbrodnie wojenne

-Naruszanie prawa lub zwyczajów, które zawierają, ale nie ograniczają się do morderstw, złego traktowania lub narzucania pracy niewolniczej lub każdej innej działalności godzącej w ludność cywilną zamieszkującą okupowane terytoria; mordowania jeńców wojennych, członków marynarki wojennej; mordowania zakładników; grabieży mienia publicznego jak i prywatnego; niepotrzebnego niszczenia miast ani wsi bądź żadnej rzeczy niemającej znaczenia militarnego

  1. c) zbrodnie przeciwko ludzkości

-Morderstwa, eksterminacje, zniewolenia, deportacje bądź inne nieludzkie czyny skierowane przeciwko ludności cywilnej; prześladowania z powodów politycznych, rasowych bądź religijnych, kiedy tego typu czyny są powiązane ze zbrodniami przeciwko pokojowi lub zbrodniami wojennymi”.[1]

 

Trzeba jednak pamiętać, że owe zasady zostały sformułowane w czerwcu 1945 roku przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy podlegającym Narodom Zjednoczonym. Dopiero po wojnie miały one służyć jako podstawa prawna Procesów Norymberskich. Były one również opisem zbrodni dokonywanych przez zbrodniarzy nazistowskich, którzy dopuszczali się czynności zbrodniczych na skalę dotychczas niespotykaną. Przed drugą wojną światową nie istniało jednak żadne prawo, które definiowałoby dokładnie, czym były zbrodnie wojenne. Powoływano się na umowy międzynarodowe takie jak Czwarta Międzynarodowa Konwencja w Hadze z 1907 (dotycząca zasad wojennych prowadzonych na lądzie czy sposobu traktowania statków handlowych należących do nieprzyjaciela) lub Konwencje Genewskie z 1882 oraz 1929 (traktowanie marynarzy oraz jeńców wojennych). Były one podpisane przez większość cywilizowanych narodów. Problem stanowiły jednak kraje, które tego nie uczyniły, a szczególnie nie ratyfikowały Konwencji Haskiej. Takim przykładem mogły być zbrodnie dokonane w Protektoracie Czech i Moraw, które formalnie nie należały do Rzeszy, a były jedynie protektoratem.[2] Przykładem nieudolności egzekwowania tego typu konwencji może być kampania nazywaną „powiesić Kaisera” z 1919 roku, w której powoływano się na cztery artykuły zawarte w Traktacie Wersalskim (artykuły 227-230). Ze względu na źle sformułowane oskarżenia nie tylko nie udało się zaprowadzić Wilhelma II Hohenzollerna przed sąd, ale i nie ukarano żadnego ze znaczących oficerów. [3]

Prequel do „Springtime for Hitler”.

Stosunek Rządu USA wobec zbrodni wojennych w początkowych fazach wojny.

 

Od początku wojny do rządu brytyjskiego dochodziły informacje na temat rozstrzeliwania zakładników w krajach okupowanych. Szczególne znaczenie miały meldunki z Rządu Polskiego na Uchodźstwie. W Lipcu 1940 rządy polski i czeski (został uznany w Lipcu 1941) potępiły zbrodnie, które zostały popełnione przez nazistów w strefach przez nich okupowanych. Były to masowe morderstwa, osadzanie obywateli w obozach koncentracyjnych, internowania oraz zmuszanie kobiet i mężczyzn do niewolniczej pracy na terenie Niemiec. Miesiąc później Rząd Polski na Uchodźstwie ujawnił politykę denacjonalizacji prowadzonej przez nazistów na terenach okupowanej Polski. Po agresji Niemiec na Związek Radziecki w 1941 roku informacje na temat zbrodniczej działaności nazistów nasiliły się. Początkowo były one traktowane z dozą podejrzliwości, jednak z czasem Gabinet Wielkiej Brytanii został zmuszony do działania. Minister Gospodarki, oświadczył, że osoby związane ze zbrodniami wojennymi zostaną ukarane dopiero po wojnie. Poza tą „groźbą” nie planował on jednak żadnych innych działań wiedząc, że Brytyjczycy nie mają szans w bezpośrednim starciu z III Rzeszą. Takie oświadczenie miało ożywić ducha krajów, które były wówczas sprzymierzone z Wielką Brytanią oraz prowadziły czynny lub bierny opór. Oświadczenie o potępieniu zbrodni wojennych przeprowadzonych przez Hitlerowców miało być również poparte przez neutralne wówczas Stany Zjednoczone. Jednak, aby nie powtórzyć błędu z kampanią „Powiesić Kaisera” odwlekano wysłania brytyjskiej prośby o poparcie do Waszyngtonu oraz ZSRR. List nadano dopiero 21 października – 3 tygodnie po zaaprobowaniu go przez Parlament Brytyjski.[4]

Cztery dni później Brytyjczycy otrzymali zaskakująca wiadomość z USA, mianowicie zostali oni poinformowani o oświadczeniu potępiającym egzekucje dokonane przez nazistów w Nantes, które prezydent Franklin Delano Roosevelt miał wygłosić.

 

  „Praktyka egzekucji prowadzona na niewinnych zakładnikach w odwecie za pojedyncze przypadki zamachów na Niemców w krajach będących chwilowo pod jarzmem Nazistowskich rządów budzi odrazę w świecie już zranionym przez cierpienie i brutalność(…) Ci, którzy będą „kolaborowali” z Hitlerem lub będą chcieli mu się przypodobać nie mogą ignorować tego zastraszającego ostrzeżenia.”[5]

 

Szybko po tym Churchill ogłosił, że Wielka Brytania potępia hitlerowskie mordy, oraz że zemsta za te okrucieństwa musi być jednym z głównych celów wojny.[6] Można przez to stwierdzić, że wypowiedź prezydenta stała się głównym motywem publicznego potępienia zbrodni przez rząd brytyjski. Wypowiedz Roosevelta szybko jednak została uznana przez gabinet amerykański, jako osobista wypowiedź, a nie oficjalne oświadczenie rządu USA. 27 listopada oświadczył o tym sekretarz stanu Cordell Hull odrzucając zaproszenie Polskiego Rządu na Uchodźstwie na spotkanie w sprawie potępienia zbrodni nazistowskich w pałacu St. James. Sytuacja zmieniła się jednak 2 tygodnie później po ataku na Pearl Harbour. Najpierw Japonia a następnie Włochy i III Rzesza wypowiedziały wojnę USA. W wyniku takiego obrotu sprawy Amerykanie dołączyli także do spotkania w St. James, które odbyło się 13 stycznia 1942 roku, jednak wystąpili jedynie w roli obserwatorów.[7]

W lipcu 1942 podczas wizystacji w USA, premier Windston Churchill, będąć pod presją rządów sojuszniczych, przedstawił Rooseveltowi projekt powstania komisji w sprawie zbrodni wojennych. Prezydent, będąc również pod naporem reprezentantów krajów okupowanych, pochwalił projekt i poprosił swojego specjalnego doradcę Harry’ego L. Hopkinsa o stworzenie memorandum na temat przyszłej komisji do czasu powrotu Churchilla do Londynu. Hopkins zaproponował, by komisja zajmowała się zbieraniem dowodów w postaci zeznań świadków oraz do składania cyklicznych raportów dotyczących mordów, okaleczeń czy tortur dokonywanych w krajach narodów sprzymierzonych. Komisja nie miała mieć prawa do osądzania zbrodniarzy[8].  Miałaby wówczas być złożona z osób mających nieskazitelną reputację w dziedzinach prawa, a co najważniejsze żaden z jej członków nie powinien być oficjalnym reprezentantem żadnego z rządów. Według Hopkinsa komisja była by pomocna w ocenieniu przez społeczeństwo amerykańskie natury wroga oraz skłonienia ludności USA do pomocy w walce z Nazistami. W swoim oświadczeniu prezydent Roosevelt wygłosił, że za zbrodnie odpowiedzą tylko zbrodniarze, oraz że „Nie jest intencją tego, ani żadnym związanym z tym [projektem komisji], aby uciekać się do masowych represji. Naszą intencją jest zapewnienie, że zostaną ukarani tylko prowodyrzy morderstw tysięcy niewinnych osób oraz ci, którzy dopuścili się okrucieństw będących sprzecznymi z zasadami religii chrześcijańskiej.”[9]

Ostatecznie komisja została ustanowiona latem 1943 roku, jednak wbrew propozycjom Hopkinsa członkowie reprezentowali swoje rządy, a ona sama zajmowała się tylko zbrodniami popełnianymi na obywatelach krajów alianckim.[10]

Churchill podaje doskonały przepis na szarlotkę. Udowodnij mi, że nie! źródło FDR Presidential Library.Konferencja w Bermudach

 

Grupą, która została najbardziej dotknięta przez bestialskie działania zbrodniarzy nazistowkich byli bez wątpienia Żydzi. Kiedy pod koniec 1942 wiadomości na temat „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” dotarły do Europy, członkowie parlamentu brytyjskiego oraz przywódcy religijni pod patronatem arcybiskupa Canterbury Williama Temple postanowili zabrać głos w sprawie ratowania europejskich Żydów. 20 Stycznia 1943 Brytyjczycy zaproponowali Amerykańskiemu Departamentowi Stanu spotkanie w kwestii żydowskich uchodźców, którzy uciekli do krajów neutralnych. Amerykanie początkowo odwlekali z terminem spotkania, jednak pod naporem społeczności żydowskiej oraz protestów na Madison Square Garden zorganizowano konferencje, która rozpoczęła się 19 kwietnia na Bermudach. Miejsce spotkania zostało najprawdopodobniej wybrane ze względu na trudny dostęp na wyspę w okresie wojny. Delegacje amerykańską reprezentował dr. Harold W. Dodds. Na zebranie nie wpuszczono żadnych organizacji żydowskich, co spowodowało odrzucenie przez Harry’ego Trumana (wówczas prominentnego senatora) uczestnictwa w konferencji. Głównym celem środowisk żydowskich nie było rozszerzenie polityki imigracyjnej, a zmuszenie krajów sojuszniczych do podjęcia działań przeciwko mordom dokonywanym na Żydach w terenach okupowanych przez nazistów.[11]  Do członków konferencji napływały prośby od grup żydowskich, początkowo o możliwość wysłania delegacji, a następnie o ratunek. Jednym z pomysłów było ustanowienie azylu we Wschodniej Libii dla 100 tysięcy uchodźców. Jeszcze inną rzecz proponował Komitet Doradczy Prezydenta do Spraw Imigracyjnych, który proponował utworzenie sanktuarium żydowskiego w Hondurasie Brytjskim. Konferencja jednak była w taki sposób zorganizowana, aby żadna z komisji nie próbowała nawet zmieniania prawa imigracyjnego. Ostatecznie nie postanowiono niczego, poza obietnicą repatriacji dla uchodźców po wojnie oraz stwierdzeniem, że „Naziści muszą zostać pokonani”.[12]

Do czasów Konferencji w Bermudach, środowiska żydowskie popierały prezydencką politykę „pomoc przez zwycięstwo”, jednak konferencja zmieniła ich pogląd na rzeczywistość – do czasu zwycięstwa mogło już nie być Żydów w Europie.

W amerykańskich mediach zawrzało, New York Times w nagłówku zamieścił „To 5,000,000 Jews in the Nazi Death-Trap Bermuda Was a ‚Cruel Mockery.'”[13]

„ Do 5 milionów Żydów w nazistowskiej pułapce śmierci Bermudy były „okrutną kpiną”. Niżej można było przeczytać, „kiedy w końcu Narody Zjednoczone utworzą agencję, która upora się z problemem Hitlerowskiej eksterminacji całych narodów?”

[1]              United Nations. Principles of International Law Recognized in the Charter of the Nurnberg Tribunal and in the Judgment of the Tribunal (1950)

[2]          Judgement : The Law Relating to War Crimes and Crimes Against Humanity

[3]                Kochavi  1998, s.2

[4]               Ibidem, s.3

[5]              Franklin Delano Roosevelt: On the Execution of the Nazis

[6]              Kochavi 1998, s.4

[7]              Ibidem, s.5

[8]             Chapter 6 The Establishment and Organisation of the United Nations War Crimes Commision

[9]             Franklin Delano Roosevelt: Statement on the Plan to Try Nazi War Criminals.

[10]            Kochavi 1998 s.32

[11]             Yad Vashem’s Shoa Research centre

12]            Ibidem

[13] Bernews

 

Bibliografia

The Avalon Project Judgment : The Law Relating to War Crimes and Crimes Against Humanity,  [dostępne] http://avalon.law.yale.edu/imt/judlawre.asp

Bernews, Bermuda Conference Dodged Jewish Question [dostępne] http://bernews.com/2011/11/how-bermuda-conference-dodged-jewish-question/ %20-%206001.pdf

Franklin Delano Roosevelt: On the Execution of Nazis [dostępne]: http://www.ibiblio.org/pha/policy/1941/411025a.html

Kochavi, Arieh J. Prelude to Nuremberg: Allied War Crimes Policy and the Question of Punishment,Chapel Hill:University of North Carolina Press,1998

United Nations War Crimes Commission Project Chapter 6 The Establishment and Organisation of the United Nations War Crimes Commission [dostępne]: http://www.unwcc.org/wp-content/uploads/81980532-history-of-the-unwcc-chapter-6.pdf

United Nations. Principles of International Law Recognized in the Charter of the Nürnberg Tribunal and in the Judgment of the Tribunal 1950.  [dostępne]: http://legal.un.org/ilc/texts/instruments/english/draft%20articles/7_1_1950.pdf

Yad Vashems Shoa Research Centre: Bermuda Conference: [dostępne] http://yad-vashem.org.il/odot_pdf/Microsoft%20Word

 

Jedna myśl nt. „Stosunek rządu USA wobec nazistowskich zbrodniarzy wojennych. Początek polityki USA przeciwko zbrodniom nazistowskim cz. 1”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *